Czy groszek jest lekkostrawny? Wpływ na układ trawienny

Groszek nie jest całkowicie lekkostrawny, ale młody groszek zielony lub groszek cukrowy można czasem spożywać w małej porcji po ugotowaniu. Suche nasiona grochu i duże ilości produktu częściej powodują gazy, wzdęcia oraz dyskomfort. Sposób przygotowania i indywidualna tolerancja mają tu duże znaczenie. Sprawdź, kiedy groszek może pojawić się w diecie lekkostrawnej, a kiedy lepiej go unikać.

Groszek a dieta lekkostrawna – skąd biorą się wątpliwości?

Dieta lekkostrawna ma odciążać przewód pokarmowy i ułatwiać trawienie. Stosuje się ją między innymi przy chorobach przewodu pokarmowego, po zabiegach chirurgicznych, w okresie rekonwalescencji oraz u części osób starszych. Ogranicza produkty długo zalegające w żołądku, tłuste potrawy, ostre przyprawy i składniki nasilające wzdęcia.

Groszek należy do roślin strączkowych. Zawiera białko roślinne i błonnik pokarmowy, ale właśnie te składniki mogą zwiększać fermentację w jelitach. U osoby zdrowej niewielka porcja nie musi wywołać problemów. Przy zaostrzeniu objawów, biegunce, nasilonych wzdęciach lub bólu brzucha reakcja może być jednak wyraźnie gorsza.

W diecie lekkostrawnej groszek nie jest produktem bezwzględnie zakazanym. Najczęściej liczą się jego odmiana, porcja, stopień ugotowania oraz reakcja konkretnej osoby.

Który groszek można jeść?

Najlepiej sprawdza się młody groszek zielony, przygotowany bez tłustego sosu, masła i ostrych przypraw. W niektórych jadłospisach dopuszcza się także groszek cukrowy oraz niewielką ilość dobrze ugotowanego zielonego groszku. Warzywo powinno być miękkie, a przy wrażliwym żołądku można je rozdrobnić lub przetrzeć.

Inaczej wygląda sytuacja w przypadku suchego grochu. Jest bardziej skoncentrowanym źródłem błonnika i składników fermentujących, dlatego zwykle nie pasuje do ścisłej diety łatwostrawnej. Podobne ograniczenia dotyczą fasoli, soczewicy, ciecierzycy i soi.

Groszek konserwowy

Groszek konserwowy dostarcza około 81 kcal i 5,1 g błonnika w 100 g. Zawiera też białko, witaminę C, witaminę K, potas oraz żelazo. Problemem bywa zalewa, w której znajduje się dużo sodu, a czasem także cukier.

Jeśli chcesz użyć tego produktu, sprawdź etykietę, odlej zalewę i przepłucz ziarna wodą. Przy nadciśnieniu, chorobach nerek, obrzękach lub ścisłym ograniczeniu soli lepiej wybrać świeży albo mrożony groszek bez dodatków.

Jak przygotować groszek, aby mniej obciążał żołądek?

Surowe i twarde ziarna są trudniejsze do strawienia. Obróbka cieplna zmiękcza ich strukturę, dlatego w diecie lekkostrawnej lepiej unikać chrupiących dodatków oraz niedogotowanych warzyw.

Gotowanie na parze i gotowanie w wodzie należą do metod zalecanych. Możesz też krótko poddusić groszek na wodzie albo dodać go do delikatnej zupy. Tłuszcz najlepiej dodać dopiero po przygotowaniu dania, w niewielkiej ilości.

Nie sprawdzi się smażenie – ta technika sprzyja powstawaniu ciężkostrawnych produktów i opóźnia opróżnianie żołądka. Niewskazane są także boczek, kiełbasa, śmietanowe sosy, zasmażka, czosnek, cebula oraz ostre przyprawy.

Przy dużej wrażliwości przewodu pokarmowego zmiksuj groszek z ugotowaną marchewką, dynią lub ziemniakiem. Jednorodna konsystencja może być lepiej tolerowana niż całe ziarna, szczególnie po zabiegu lub podczas rekonwalescencji.

Ile błonnika dostarcza groszek?

Błonnik pokarmowy jest potrzebny, lecz przy dolegliwościach trawiennych jego ilość i forma mają znaczenie. W diecie lekkostrawnej zwykle przyjmuje się około 20–25 g błonnika dziennie, z przewagą frakcji rozpuszczalnych. Nagłe zwiększenie ilości strączków może nasilić gazy i przelewanie w jelitach.

Nie trzeba automatycznie eliminować każdego produktu zawierającego błonnik. Po ustąpieniu objawów wprowadzaj groszek stopniowo, zaczynając od jednej lub dwóch łyżek. Obserwuj reakcję organizmu przez kilka godzin, a przy powtarzających się dolegliwościach odstaw go na pewien czas.

Gdy występuje biegunka

Podczas biegunki groszek zwykle nie jest dobrym wyborem, ponieważ błonnik i fermentujące składniki mogą zwiększyć dyskomfort. Ważniejsze staje się uzupełnianie wody oraz elektrolitów. W razie większej utraty płynów stosuje się doustne płyny nawadniające, najlepiej hipoosmolarne, zgodnie z zaleceniami lekarza.

Soki owocowe i słodzone napoje nie zastępują takiego preparatu. Duża ilość fruktozy – około 50–70 g u osoby zdrowej – może wywołać skurcze jelit i biegunkę, zwłaszcza gdy pochodzi ze słodkich napojów lub soków.

Jak sprawdzić indywidualną tolerancję?

Ta sama porcja może być dobrze tolerowana przez jedną osobę, a u innej wywołać wzdęcia. Znaczenie ma choroba podstawowa, aktualny stan jelit, tempo jedzenia oraz towarzyszące składniki posiłku. Czy problemem jest sam groszek, czy raczej tłusty sos i duża porcja?

Najbezpieczniej zacząć od małej ilości miękkiego warzywa, zjedzonego w spokojnych warunkach. Nie łącz go od razu z kapustą, cebulą, fasolą ani pełnoziarnistą kaszą. Przydatny może być prosty dzienniczek, w którym zapiszesz produkt, porcję i objawy.

• wybierz świeży lub mrożony groszek bez soli,
• ugotuj go do miękkości albo przygotuj na parze,
• zacznij od jednej lub dwóch łyżek,
• nie dodawaj smażonej cebuli, czosnku ani tłustego sosu,
• przerwij próby, jeśli pojawią się ból brzucha, biegunka lub nasilone wzdęcia.

W jadłospisie osoby dorosłej dieta lekkostrawna powinna dostarczać około 12% energii z białka, mniej niż 30% z tłuszczów i 50–65% z węglowodanów. Groszek może być małym dodatkiem do takiego planu, ale nie powinien zastępować chudego mięsa, ryb, jaj ani produktów zbożowych. Przy chorobie przewodu pokarmowego, utrzymującej się biegunce lub niedożywieniu porcję najlepiej ustalić z lekarzem albo dietetykiem.